نیتریت سدیم
نیتریت سدیم با فرمول شیمیایی NaNO₂ یک ترکیب شیمیایی معدنی به شکل پودر یا گرانول کریستالی زردرنگ (گاهی سفید مایل به زرد) است. این ماده به دلیل خاصیت آنتیاکسیدانی قوی، مهارکنندگی رشد باکتریها (به ویژه کلستریدیوم بوتولینوم) و ایجاد رنگ صورتی-قرمز مطلوب در محصولات گوشتی، یک افزودنی حیاتی اما با کاربرد بسیار کنترلشده در صنایع غذایی محسوب میشود. همچنین در فرآیندهای صنعتی مانند خنثیسازی و جلوگیری از خوردگی نیز کاربرد دارد.
- سمی و بالقوه کشنده: نیتریت سدیم در مقادیر کم (چند گرم) میتواند برای انسان به شدت سمی و کشنده باشد. دوری کامل از بلع، تنفس غبار و تماس پوستی ضروری است.
- مواد سرطانزا: در شرایط خاص (حرارت بالا یا واکنش با آمینها) ممکن است ترکیبات نیتروزامین (مواد سرطانزا) تشکیل دهد. استفاده آن در غذا تحت مقررات سخت و دوز مجاز دقیق کنترل میشود.
- نگهداری امن: باید در ظروف کاملاً دربسته، قفلدار، با برچسب هشدار واضح، دور از اسیدها، مواد آلی قابل احتراق، گرما و نور مستقیم، و در انبار جداگانه نگهداری شود.
- حفاظت فردی: هنگام کار الزاماً از دستکش مقاوم شیمیایی، عینک حفاظتی، ماسک تنفسی مناسب و روپوش آزمایشگاهی استفاده شود.
- اقدامات اضطراری: در صورت تماس پوستی/چشمی، شستشو با آب فراوان و مراجعه فوری به پزشک. در صورت بلع، فوراً با مرکز اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید و اقدام به القاء استفراغ نکنید.
- در صنایع غذایی استفاده میشود. (کاربرد اصلی و کنترلشده).
- در صنایع شیمیایی و داروسازی استفاده میشود.
- در تصفیه و خنثی سازی برخی مواد شیمیایی کاربرد دارد.
- در صنایع غذایی و کشاورزی استفاده میشود.
- شکل ظاهری: پودر یا گرانول کریستالی، زرد کم رنگ تا سفید مایل به زرد
- حلالیت: بسیار محلول در آب و کمی محلول در اتانول
- خاصیت: اکسیدکننده قوی، آنتیاکسیدان، بازدارنده باکتریایی
- نقطه ذوب: حدود ۲۷۱ درجه سانتیگراد (با تجزیه)
- جرم مولکولی: 69.00 g/mol