بوریک اسید
بوریک اسید با فرمول شیمیایی H₃BO₃ که با نام های اسید بوریک، اورتوبوریک اسید و هیدروژن بورات نیز شناخته میشود، یک اسید معدنی ضعیف و غیرآلی به شکل پودر یا بلور های سفید و بیبو است. این ماده که طعمی تلخ و کمی اسیدی دارد، به دلیل خواص منحصر به فرد خود از جمله خاصیت ضد عفونی کنندگی، ضد قارچی و حشره کشی، همچنین توانایی جذب نوترون و مقاومت در برابر آتش، به عنوان یک ترکیب چند منظوره و پرکاربرد در صنایع مختلف از جمله داروسازی، کشاورزی، شیشه سازی، سرامیک و نیروگاه های هستهای شناخته میشود.
- خطرات تنفسی: استنشاق غبار آن میتواند باعث تحریک مجاری تنفسی، سرفه و گلو درد شود. کار در محیط با تهویه مناسب و استفاده از ماسک تنفسی (در محیط های پرغبار) توصیه میشود.
- تماس با پوست و چشم: ممکن است باعث تحریک، قرمزی و سوزش چشم و پوست شود. استفاده از دستکش و عینک ایمنی در هنگام کار با حجم زیاد توصیه میگردد.
- سمیت و خطرات بلع: در صورت بلع مقادیر زیاد میتواند سمی بوده و باعث تهوع، استفراغ، درد شکمی و اثرات سوء بر سیستم عصبی مرکزی و کلیه ها شود. مصرف خوراکی آن به شدت توصیه نمیشود.
- شرایط ایمن نگهداری: در ظروف در بسته و مقاوم، در محیطی خشک، خنک و دور از مواد ناسازگار (باز های قوی) نگهداری شود. از دسترس کودکان و حیوانات خانگی دور بماند.
- کمک های اولیه: در صورت تماس با چشم، فوراً با آب فراوان شستشو دهید. در صورت بلع، هرگز اقدام به استفراغ نکنید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- در صنایع شیشه و سرامیک ماده اولیه کلیدی شناخته میشود.
- در صنایع داروسازی و پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد.
- در صنایع کشاورزی استفاده میشود.
- در صنعت هستهای برای کنترل و تنظیم واکنش های زنجیرهای هستهای استفاده میشود.
- فرمول و جرم مولکولی: H₃BO₃ با جرم مولکولی ۶۱.۸۳ گرم بر مول.
- شکل ظاهری و چگالی: پودر کریستالی سفید یا بلور های بیرنگ با چگالی ۱.۴۳۵ گرم بر سانتی متر مکعب
- نقاط ذوب و تجزیه: دارای نقطه ذوب ۱۷۰.۹ درجه سانتی گراد است و در دمای بالای ۳۰۰ درجه سانتی گراد تجزیه میشود.
- حلالیت: حلالیت آن در آب وابسته به دما بوده و با افزایش دما بیشتر میشود. (حدود ۵.۷ گرم در ۱۰۰ میلی لیتر آب در ۲۵ درجه سانتی گراد).
- خاصیت شیمیایی برجسته: یک اسید ضعیف (با pKa حدود ۹.۲۴) و مونوبازیک است که میتواند با الکل ها واکنش داده و استرهای بورات تولید کند.