سیلیکات زیرکونیوم
سیلیکات زیرکونیوم با فرمول شیمیایی ZrSiO₄ که با نام معدنی زیرکن (Zircon) شناخته میشود، یک ترکیب معدنی طبیعی و مهمترین منبع فلز زیرکونیوم و ترکیبات آن است. این محصول معمولاً به صورت پودر های با درجه بندی دانه بندی مختلف (از میکرونیزه تا شن) در رنگ های بژ، قهوهای یا سفید تولید یا فرآوری میشود. سیلیکات زیرکونیوم به دلیل خواص استثنایی نسوز بودن، مقاومت شیمیایی، سختی بالا و ضریب انبساط حرارتی پایین، یک ماده کلیدی در صنایع سرامیک پیشرفته و نسوز های با کارایی بالا محسوب میشود.
- خطر تنفس: تنفس غبار سیلیکات زیرکونیوم برای ریه مضر است. استنشاق طولانیمدت غبار آن میتواند منجر به بیماری ریوی مانند سیلیکوز یا پنوموکونیوز شود.
- حفاظت تنفسی الزامی: هنگام کار با پودر خشک و در محیطهای پرغبار، استفاده از ماسک تنفسی مناسب (با فیلتر گرد و غبار) و سیستمهای تهویه صنعتی موضعی (Local Exhaust Ventilation) کاملاً ضروری است.
- تماس پوستی و چشمی: غبار آن میتواند باعث خشکی و تحریک مکانیکی پوست و چشم شود. استفاده از عینک ایمنی و لباس کار مناسب توصیه میگردد.
- شرایط نگهداری: در ظروف دربدار، در محیط خشک و به دور از رطوبت شدید نگهداری شود تا از کلوخه شدن جلوگیری گردد.
- ملاحظات: اگرچه سیلیکات زیرکونیوم به خودی خود به عنوان یک ماده خطرناک شدید طبقهبندی نمیشود، اما غبار آن یک خطر فیزیکی برای ریهها محسوب میشود. کنترل مهندسی گرد و غبار در فرآیند کار با آن اولویت دارد.
- در صنایع سرامیک و لعاب به عنوان اصلی ترین کاربرد استفاده میشود.
- در صنایع نسوز به دلیل مقاومت فوقالعاده در برابر دما و خوردگی استفاده میشود.
- در صنایع ریخته گری کاربرد دارد.
- به دلیل سختی بالا در تولید برخی ساینده های سنگ تراشی و سمباده ها استفاده میشود.
- شکل ظاهری: پودر ریزدانه (میکرونیزه) تا شنریزه، در رنگهای بژ، قهوهای، خاکستری یا سفید
- سختی: بالا (مقاوم در برابر سایش، ~7.5 در مقیاس موس)
- خاصیت: نسوز بسیار بالا (دمای تجزیه > 2550 درجه سانتیگراد)، مقاومت عالی در برابر شوک حرارتی، مقاومت شیمیایی بالا در برابر فلزات مذاب و سربارهها.
- pH محلول: بالای ۱۴ (بسته به غلظت)ضریب انبساط حرارتی: بسیار پایین
- چگالی: حدود 4.6 g/cm³