تینر
تینر با فرمول شیمیایی متغیر و عمومی C₇H₈ & C₈H₁₀ & C₃H₆O & ... (ترکیبی از حلال های آروماتیک، کتون ها و استرها) یک ماده شیمیایی فرار و قابل اشتعال است که به عنوان حلال و رقیق کننده اصلی در صنعت رنگ و پوشش دهی شناخته میشود . این محصول که به صورت مایع شفاف و بی رنگ (در انواع فوری) یا سفید شیری (در انواع روغنی) با بوی تند و مشخص وجود دارد، از ترکیب هیدروکربن های نفتی با مواد افزودنی مختلف ساخته میشود . تینر به عنوان یک حلال صنعتی چند منظوره، در رقیق سازی رنگ های روغنی و سلولزی، تمیزکاری ابزارآلات رنگ آمیزی، پاک سازی سطوح از چربی و آلودگی، و حتی به عنوان افزودنی در برخی سوخت ها و محصولات شوینده کاربرد گسترده ای دارد.
- قابلیت اشتعال و انفجار (بسیار مهم): تینر به شدت آتش گیر و قابل اشتعال است. بخارات آن در دمای معمولی با هوا مخلوط انفجاری تشکیل میدهد. دور از هر گونه شعله، جرقه، و منبع حرارت نگهداری و استفاده شود. تجهیزات الکتریکی محیط باید ضد انفجار باشند.
- خطرات تنفسی و سیستم عصبی: استنشاق بخارات باعث سرگیجه، سردرد، خواب آلودگی، تهوع و عدم هماهنگی عضلات شده و در غلظت های بالا میتواند منجر به بیهوشی و آسیب به سیستم عصبی شود. کار در محیط با تهویه قوی و استفاده از ماسک مناسب (در محیط های بسته الزامی است).
- تماس با پوست و چشم: تماس مکرر باعث خشکی، ترک خوردگی و التهاب شدید پوست (درماتیت) میشود. تماس با چشم سبب قرمزی، سوزش و درد شدید میگردد. استفاده از دستکش مقاوم به مواد شیمیایی (نیتریل)، عینک ایمنی و لباس کار ضروری است.
- خطر بلع و آسپیراسیون: در صورت بلعیدن و ورود به مجاری هوایی (آسپیراسیون) میتواند کشنده باشد و باعث پنومونی شیمیایی (التهاب ریه) شود.
- شرایط ایمن نگهداری: در ظروف دربسته و استاندارد (دارای برچسب هشدار)، در محیطی خشک، خنک و دارای تهویه مناسب، دور از نور مستقیم خورشید، عوامل اکسید کننده قوی و مواد غذایی نگهداری شود.
- در صنعت رنگ و پوشش کاربرد دارد.
- در تمیز کاری و پاک سازی ابزار و سطوح کاربرد دارد.
- در صنایع خودرو سازی و تعمیرگاهی به عنوان حلال و پاک کننده مورد استفاده قرار میگیرد.
- در صنایع شیمیایی و شوینده مورد استفاده قرار میگیرد.
- فرمول و ترکیبات اصلی: فاقد فرمول ثابت؛ مخلوطی از حلال هایی مانند تولوئن، زایلن، استون، اتیل استات و بوتیل استات.
- شکل ظاهری و چگالی: مایع شفاف و روان با چگالی حدود ۰.۸۶-۰.۹۰ گرم بر سانتی متر مکعب (کمتر از آب).
- نقاط اشتعال و جوش: دارای نقطه اشتعال بسیار پایین (حدود ۴۰-۱۷ درجه سانتی گراد) و محدوده نقطه جوش ۵۰-۱۴۰ درجه سانتی گراد (بسته به ترکیب).
- خاصیت شیمیایی برجسته: یک حلال غیر قطبی با قدرت حل کنندگی بالا برای رنگ های روغنی، رزین ها و چربی ها است. سرعت تبخیر بالا داشته و بخارات آن سنگین تر از هوا میباشند.
- حلالیت: نامحلول در آب، اما با اکثر حلال های آلی مانند الکل، استون و بنزین قابل اختلاط است.